Rozmiar tekstu:

A

A

A

    drukuj

Giełdowe ABC

A
Definicja Opis
agent emisji

bezpośredni uczestnik Krajowego Depozytu Papierów Wartościowych, który na podstawie umowy z emitentem ma za zadanie doprowadzenie do zapisania rejestrowanych w KDPW papierów wartościowych, na rachunkach osób uprawnionych.

agio

nadwyżka ceny rynkowej danego papieru wartościowego ponad jego wartość nominalną

akcja

papier wartościowy, którego posiadacz jest współwłaścicielem majątku przedsiębiorstwa; z faktu posiadania akcji wynikają dla akcjonariuszy określone prawa oraz obowiązki, do najważniejszych z nich można zaliczyć: prawo do udziału w walnym zgromadzeniu akcjonariuszy - będącym najwyższym organem władzy w spółce akcyjnej, prawo do dywidendy (udziału w zyskach spółki) oraz prawo poboru akcji nowych emisji; akcje mogą być imienne lub na okaziciela, zwykłe lub uprzywilejowane (właściciel akcji uprzywilejowanych posiada dodatkowe uprawnienia np. większy udział w zyskach lub większą liczbę głosów na walnym zgromadzeniu)

aktywa

1) fin. - majątek spółki o wiarygodnie określonej wartości, będący podstawą do osiągania korzyści ekonomicznych dla spółki w przyszłości. [zob. też: pasywa, bilans]; 2) pot. - w odn. do rachunku inwestycyjnego - suma wartości środków pieniężnych oraz instrumentów finansowych zaewidencjonowanych na rachunku inwestycyjnym inwestora

alternatywny system obrotu (ASO)

organizowany przez firmę inwestycyjną lub podmiot prowadzący rynek regulowany, poza rynkiem regulowanym, wielostronny system kojarzący oferty kupna i sprzedaży instrumentów finansowych w taki sposób, że do zawarcia transakcji dochodzi w ramach tego systemu, zgodnie z określonymi zasadami (według art. 3 Ustawy o obrocie)

analiza fundamentalna

metoda szacowania wartości przedsiębiorstwa stosowana na rynku kapitałowym; wycena następuje na podstawie szeregu informacji zarówno makro jak i mikroekonomicznych takich jak: wartość aktywów, sytuacja makroekonomiczna, poziom stóp procentowych, wyniki finansowe spółki, prognozy rozwoju gospodarki oraz branży w której działa przedsiębiorstwo [zob. też: Metoda DCF]

analiza porównawcza

metoda szacowania wartości przedsiębiorstwa na tle danych przekrojowych sektora bądź poszczególnych spółek z branży

analiza portfelowa

proces mający na celu dobranie odpowiednich instrumentów finansowych oraz ich proporcji do budowanego portfela; wybór dokonywany jest w oparciu o szacowaną stopę zwrotu dla poszczególnych instrumentów i towarzyszący jej poziom ryzyka

analiza techniczna

zestaw narzędzi wspomagający podejmowanie decyzji inwestycyjnych w oparciu o historyczne poziomy cen oraz obrotów poszczególnych instrumentów finansowych lub indeksów; analiza techniczna pozwala prognozować m.in. trendy oraz punkty zwrotne na wykresach [zob. też: liczby Fibonacciego, świece japońskie, indeks, wykres liniowy]

analiza wskaźnikowa

badanie sytuacji finansowej przedsiębiorstw przy użyciu szerokiej gamy wskaźników finansowych; badaniu poddaje się podstawowe obszary finansowe takie jak rentowność, płynność i zadłużenie

aneks do prospektu emisyjnego

dokument zmieniający treść prospektu emisyjnego; emitent lub wprowadzający jest obowiązany przekazywać Komisji Nadzoru Finansowego w formie aneksu do prospektu emisyjnego, wraz z wnioskiem o jego zatwierdzenie, informacje o istotnych błędach w treści prospektu emisyjnego oraz znaczących czynnikach, mogących wpłynąć na ocenę papieru wartościowego, zaistniałych po zatwierdzeniu prospektu emisyjnego lub o których emitent lub wprowadzający powziął wiadomość po jego zatwierdzeniu (według art. 51 Ustawy o ofercie)

B
Definicja Opis
bank centralny

naczelna instytucja systemu bankowego; jest bankiem Skarbu Państwa, bankiem banków oraz pozostałych instytucji finansowych; podstawowe zadania, które prowadzi bank centralny : kontrola ilości pieniądza w obiegu, działania stabilizująco-kontrolne np. zarządzanie rezerwami dewizowymi kraju; w Polsce bankiem centralnym jest Narodowy Bank Polski

bessa

okres długotrwałego spadku cen na rynkach finansowych [zob. też: hossa]

bilans

zestawienie aktywów i pasywów na początek oraz koniec okresu obrachunkowego [zob. też: aktywa, pasywa]

book-building (budowanie księgi popytu)

metoda ustalania ceny emisyjnej danego waloru; dom maklerski przed przeprowadzeniem oferty, dokonuje rozpoznania rynku, zachęcając inwestorów do podania własnej ceny (w ramach określonych widełek cenowych), po której skłonni są oni nabyć ten papier; zachętą do udziału w book-building są zwykle późniejsze preferencje przy przydziale papieru wartościowego; cena emisyjna akcji ustalana jest po zakończeniu procesu book-buildingu

C
Definicja Opis
Catalyst

rynek nieskarbowych instrumentów dłużnych (obligacji korporacyjnych, komunalnych oraz listów zastawnych), który rozpoczął działalność 30 września 2009 roku; prowadzony jest na platformach transakcyjnych Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie i BondSpot (dawniej: MTS CeTO)

cena emisyjna

cena, po której spółka emitująca papiery wartościowe, oferuje je nabywcom na rynku pierwotnym; cena emisyjna może być równa lub wyższa od ceny nominalnej (np. w przypadku oferty akcji) a niekiedy niższa od niej (np. w przypadku obligacji zerokuponowych)

D
Definicja Opis
dematerializacja akcji

proces zamiany formy papieru wartościowego z materialnej - w postaci zapisu na papierze, na niematerialną – w postaci zapisu elektronicznego w Krajowym Depozycie Papierów Wartościowych S.A.; dematerializacja akcji następuje od chwili zarejestrowania akcji na podstawie umowy zawartej pomiędzy Emitentem a KDPW; dematerializacja jest obowiązkowa tylko na rynku regulowanym, choć może mieć miejsce również w alternatywnym systemie obrotu; dematerializacja wyklucza ryzyko zniszczenia, zgubienia, kradzieży czy fałszerstwa papierowego dokumentu

depozyt zabezpieczający

określona wartość środków pieniężnych oraz papierów wartościowych, warunkująca możliwość zawarcia transakcji oraz utrzymywania otwartej pozycji na rynku terminowym; zabezpieczenie chroniące uczestników obrotu przed ryzykiem niewypłacalności jednej ze stron transakcji; po każdym dniu sesyjnym wielkość depozytu jest aktualizowana i w przypadku niekorzystnej zmiany ceny instrumentu istnieje obowiązek jego uzupełnienia do wymaganego poziomu; wysokość depozytu uzależniona jest od instrumentu bazowego; w przypadku obrotu na GPW wielkość depozytów jest ustalana przez KDPW [zob. też: instrument pochodny, rynek terminowy]

dyspozycja deponowania

oświadczenie inwestora wskazujące rachunek papierów wartościowych, na którym powinny zostać zaksięgowane objęte przez inwestora papiery wartościowe

dywersyfikacja

zróżnicowanie składników portfela inwestycyjnego mające na celu zmniejszenie ryzyka

dywidenda

część zysku netto spółki wykazanego w sprawozdaniu finansowym oraz przeznaczonego przez walne zgromadzenie do wypłaty akcjonariuszom; warunkiem wypłaty dywidendy przez spółkę jest nie tylko wypracowanie zysku w danym roku obrotowym, ale także podjęcie uchwały przez walne zgromadzenie o wypłacie części zysku akcjonariuszom

Dz.U.

Dziennik Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej

E
Definicja Opis
emitent

podmiot emitujący papiery wartościowe we własnym imieniu (według art. 4 ust 6 Ustawy o ofercie)

F
Definicja Opis
fuzja spółek

dobrowolne połączenie dwóch lub więcej przedsiębiorstw przez przeniesienie całego majątku spółek łączących się na jedną z nich (tzw. łączenie się przez przejęcie) lub przez zawiązanie nowej spółki, na którą przechodzi majątek wszystkich łączących się podmiotów (tzw. łączenie się przez zawiązanie nowej spółki) (według art. 492 Kodeksu Spółek Handlowych)

G
Definicja Opis
Giełda Papierów Wartościowych S.A. w Warszawie

spółka akcyjna, której zadaniem jest organizacja obrotu instrumentami finansowymi; GPW zapewnia koncentrację w jednym miejscu i czasie ofert kupujących i sprzedających w celu wyznaczenia kursu i realizacji transakcji; GPW prowadzi obrót instrumentami finansowymi na dwóch rynkach: działającym od dnia uruchomienia Giełdy tzn. 16 kwietnia 1991 roku Głównym Rynku GPW oraz rynku działającym w formule alternatywnego systemu obrotu (ASO) New Connect

H
Definicja Opis
hossa

okres długotrwałego wzrostu cen na rynkach finansowych [zob. też: bessa]

I
Definicja Opis
indeks giełdowy

miara statystyczna obrazująca zmiany cen wybranej grupy akcji notowanych na konkretnym rynku. Stanowi również narzędzie stosowane jako miara odniesienia w procesie oceny efektywności inwestycji [zob. też: WIG, WIG20, mWIG40, sWIG80, NCIndex, VIX]

instrument finansowy

forma zobowiązania (roszczenia) finansowego jednego podmiotu gospodarczego względem drugiego; zobowiązanie to może przyjąć postać zapisu księgowego lub papieru wartościowego; instrumentami finansowymi są: papiery wartościowe, nie będące papierami wartościowymi: tytuły uczestnictwa w instytucjach zbiorowego inwestowania, instrumenty rynku pieniężnego, finansowe kontrakty terminowe oraz inne równoważne instrumenty finansowe rozliczane pieniężnie, umowy forward dotyczące stóp procentowych, swapy akcyjne, swapy na stopy procentowe, swapy walutowe, opcje kupna lub sprzedaży instrumentów finansowych, opcje na stopy procentowe, opcje walutowe, opcje na takie opcje, oraz inne równoważne instrumenty finansowe rozliczane pieniężnie, prawa majątkowe, których cena zależy bezpośrednio lub pośrednio od wartości oznaczonych co do gatunku rzeczy, określonych rodzajów energii, mierników i limitów wielkości produkcji lub emisji zanieczyszczeń (pochodne instrumenty towarowe), inne instrumenty, jeżeli zostały dopuszczone do obrotu na rynku regulowanym na terytorium państwa członkowskiego lub są przedmiotem ubiegania się o takie dopuszczenie (według art. 2 ust 1 Ustawy o obrocie)

instrument pochodny

instrument, którego wycena uzależniona jest od ceny innego instrumentu tj. instrumentu bazowego; instrumentem bazowym mogą być akcje, obligacje, wartość indeksu giełdowego czy też poziom stóp procentowych; instrumentami pochodnymi są m.in: opcje, kontrakty terminowe, warranty [zob. też: depozyt zabezpieczający, kontrakt terminowy, opcja, rynek terminowy]

K
Definicja Opis
kapitalizacja spółki

wartość rynkowa spółki notowanej, równa iloczynowi aktualnego kursu akcji i liczby akcji spółki w obrocie giełdowym

kapitał docelowy

wysokość kapitału zakładowego, do której zarząd może na podstawie upoważnienia podnosić kapitał zakładowy; wartość ta nie może przekraczać trzech czwartych kapitału zakładowego na dzień udzielenia upoważnienia zarządowi; upoważnienie nie może być udzielone na okres dłuższy niż trzy lata

Kodeks Spółek Handlowych, KSH

ustawa z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych (Dz.U. Nr 94, poz. 1037 z późniejszymi zmianami

kolejna oferta publiczna

(SPO ang. Secondary Public Offering) oferta publiczna papierów wartościowych spółki, której takie same papiery wartościowe były przedmiotem pierwszej oferty publicznej i znajdują się w obrocie giełdowym

kolejna oferta publiczna akcji w wyniku realizacji prawa poboru

(SPOpp) kolejna oferta publiczna akcji, z prawem pierwszeństwa do objęcia akcji nowej emisji, przysługującym dotychczasowym akcjonariuszom spółki

Komisja Nadzoru Finansowego

organ sprawujący nadzór nad sektorem bankowym, rynkiem kapitałowym, ubezpieczeniowym i emerytalnym oraz nad instytucjami pieniądza elektronicznego; celem nadzoru nad rynkiem finansowym jest zapewnienie prawidłowego funkcjonowania tego rynku, jego stabilności, bezpieczeństwa oraz przejrzystości, zaufania do rynku finansowego, a także zapewnienie ochrony interesów uczestników tego rynku

komunikat aktualizujący

dokument zmieniający treść udostępnionego do publicznej wiadomości prospektu emisyjnego lub aneksów w zakresie organizacji lub prowadzenia subskrypcji lub sprzedaży papierów wartościowych lub ich dopuszczenia do obrotu na rynku regulowanym; informację powodującą zmianę treści, nie wpływającą na ocenę papieru wartościowego można udostępnić do publicznej wiadomości w formie komunikatu aktualizującego, w sposób w jaki został udostępniony prospekt emisyjny; komunikat aktualizujący powinien być równocześnie przekazany do Komisji Nadzoru Finansowego; gdy zatwierdzony prospekt emisyjny nie został jeszcze udostępniony do publicznej wiadomości informację zmieniającą treść uwzględnia się w jego treści lub udostępnia się razem z prospektem emisyjnym w formie odrębnego komunikatu aktualizującego (według art. 52 Ustawy o ofercie)

kontrakt terminowy

transakcja zawierana między dwiema stronami, w którym jedna strona zobowiązuje sie do kupna, a druga do sprzedaży określonej ilości instrumentu bazowego w określonym terminie rozliczenia; transakcje kontraktami będącymi w obrocie na GPW są rozliczane pieniężne, oznacza to iż zamiast dostawy instrumentu dokonuje się rozliczenia gotówkowego [zob. też: depozyt zabezpieczający, instrument pochodny]

korelacja

pojęcie oznaczające współzależność dwóch wartości; do wyliczania stopnia tej zależności stosowana jest miara statystyczna - współczynnik korelacji

Krajowy Depozyt Papierów Wartościowych S.A.

centralna instytucja odpowiedzialna za prowadzenie i nadzorowanie systemu depozytowo-rozliczeniowego (opartego na zasadzie całkowitej dematerializacji papierów wartościowych) w zakresie obrotu instrumentami finansowymi w Polsce

L
Definicja Opis
liczby Fibonacciego

ciąg liczb, w którym każda kolejna liczba jest sumą dwóch poprzedzających; w procesach inwestycyjnych ciąg liczb Fibonacciego wykorzystywany jest w analizie technicznej do określania punktów zwrotnych trendów; pomaga on podejmować decyzje dot. wejścia lub wyjścia z rynku [zob. też: analiza techniczna]

lock-up akcji

zobowiązanie akcjonariuszy do niezbywania posiadanych przez nich akcji przez ustalony okres czasu

M
Definicja Opis
memorandum informacyjne

dokument informujący o emitencie i oferowanych papierach wartościowych; może przybierać formę mniej sformalizowaną w przypadku prywatnej oferty niepublicznej lub bardziej sformalizowaną w przypadku papierów wartościowych, które mają notowane być na rynku zorganizowanym, w tym na rynku giełdowym; informacje zawarte w memorandum mają zapewnić potencjalnemu nabywcy papierów wartościowych możliwość dokonania oceny opłacalności inwestycji; memorandum powinno dostarczać inwestorowi kompletne i rzetelne informacje dotyczące przede wszystkim sytuacji finansowej emitenta, perspektyw jego rozwoju, a także informacje związane z zasadami przeprowadzenia subskrypcji lub sprzedaży jego papierów wartościowych

metoda DCF

jedna z metod analizy fundamentalnej, polegająca na określeniu, jakie dochody będą generowane w przyszłości, i przeliczeniu, ile te dochody są warte w chwili obecnej [zob. też: analiza fundamentalna, wycena akcji]

model zdyskontowanych dywidend

wycena przedsiębiorstwa opierająca się na założeniu, że jedynym istotnym dochodem z tytułu posiadania akcji może być dywidenda; wartość spółki ustalana jest w oparciu o przewidywany strumień dywidend [zob. też: dywidenda]

mWIG40

indeks Warszawskiej Giełdy Papierów Wartościowych; w jego skład wchodzi 40 spółek średniej wielkości znajdujących sie na liście kwalifikacyjnej do indeksów bezpośrednio za spółkami indeksu WIG20; jest to indeks cenowy, co oznacza iż przy jego obliczaniu brane są pod uwagę jedynie wartości cen zawartych transakcji (nie uwzględnia się dochodów z dywidend i praw poboru); wyliczany jest od marca 2007, zastąpił indeks MIDWIG [zob. tez indeks giełdowy]

N
Definicja Opis
NCIndex

indeks alternatywnego systemu obrotu akcji NewConnect; wartość indeksu NCIndex w pierwszym dniu jego obliczania tj. 30 sierpnia 2007 roku wynosiła 100 pkt; w skład NCIndex wchodzą wszystkie spółki notowane na GPW na rynku NewConnect [zob. też indeks giełdowy, NewConnect]

NewConnect

rynek akcji, oparty na alternatywnym systemie obrotu prowadzonym przez Giełdę Papierów Wartościowych w Warszawie S.A; skupia innowacyjne przedsiębiorstwa, które potrzebują kapitału na dalszy rozwój, nie są jednak w stanie spełnić warunków niezbędnych do dopuszczenia na rynek główny; NewConnect w założeniach jest platformą, z której notowane spółki docelowo zasilą regulowany rynek giełdowy [zob. też: NCIndex]

O
Definicja Opis
obligacje przychodowe

obligacje, w przypadku których dochód inwestora stanowi udział w zyskach z przedsięwzięcia, które finansowane jest przy pomocy środków pochodzących z emisji tych obligacji; podmiotami uprawnionymi do emisji obligacji przychodowych są jednostki samorządu terytorialnego oraz podmioty prowadzące działalność gospodarczą związaną z wykonywaniem zadań z zakresu użyteczności publicznej

obligacje zamienne

obligacje uprawniające obligatariuszy do zamiany ich na akcje emitenta na określonych warunkach

obligacje zerokuponowe (dyskontowe)

obligacje, dla których dochód inwestora z tytułu ich posiadania stanowi tzw. dyskonto, tj. różnica pomiędzy ceną nominalną (cena wykupu) a ceną emisyjną (cena zakupu)

obrót pierwotny

dokonywanie oferty publicznej przez emitenta lub subemitenta usługowego, której przedmiotem są papiery wartościowe nowej emisji, oraz zbywanie lub nabywanie papierów wartościowych na podstawie takiej oferty (według art. 4 pkt 3 Ustawy o ofercie)

obrót wtórny

dokonywanie oferty publicznej przez podmiot inny niż emitent lub subemitent usługowy, lub nabywanie papierów wartościowych od tego podmiotu, albo proponowanie, przez podmiot inny niż wystawca, nabycia instrumentów finansowych niebędących papierami wartościowymi lub nabywanie ich od tego innego podmiotu

oferta niepubliczna

udostępnianie oznaczonym osobom w liczbie nie większej niż 99 osobom w dowolnej formie i w dowolny sposób, informacji o papierach wartościowych i warunkach dotyczących ich nabycia, stanowiących dostateczną podstawę do podjęcia decyzji o odpłatnym nabyciu tych papierów wartościowych

oferta publiczna

udostępnianie, co najmniej 100 osobom lub nieoznaczonemu adresatowi, w dowolnej formie i w dowolny sposób, informacji o papierach wartościowych i warunkach dotyczących ich nabycia, stanowiących dostateczną podstawę do podjęcia decyzji o odpłatnym nabyciu tych papierów wartościowych (według art. 3 ust 3 ustawy o ofercie)

oferujący

podmiot prowadzący działalność maklerską, przeprowadzający ofertę papierów wartościowych emitenta, w przypadku sporządzania prospektu emisyjnego, zwykle pośredniczący też w złożeniu wniosku o zatwierdzenie prospektu do Komisji Nadzoru Finansowego

opcja

instrument pochodny dający nabywcy opcji prawo (będące jednocześnie zobowiązaniem wystawcy opcji) do realizacji określonego świadczenia, zależnego od rodzaju opcji [zob. też: instrument pochodny, depozyt zabezpieczający, rynek terminowy]

opcja amerykańska

opcja umożliwiająca realizację uprawnień od dnia nabycia opcji do jej wygaśnięcia. Nabywca opcji może ją wykonać w dowolnym momencie [zob. też: opcja]

opcja europejska

opcja umożliwiająca realizację uprawnień wyłącznie w dniu jej wygaśnięcia, ten typ opcji jest notowany na GPW [zob. też: opcja]

opcja sprzedaży

opcja dająca jej nabywcy możliwość sprzedaży instrumentu bazowego w określonym terminie, po określonej cenie realizacji opcji [zob. też: opcja]

opcja zakupu

opcja dająca jej nabywcy możliwość zakupu instrumentu bazowego w określonym terminie po cenie realizacji opcji [zob. też: opcja]

P
Definicja Opis
papier wartościowy

dokument lub zapis w systemie informatycznym na rachunku papierów wartościowych, który ucieleśnia określone prawa majątkowe; papierem wartościowym są: akcje, prawa poboru, prawa do akcji, warranty subskrypcyjne, kwity depozytowe, obligacje, listy zastawne, certyfikaty inwestycyjne i inne zbywalne papiery wartościowe, w tym inkorporujące prawa majątkowe odpowiadające prawom wynikającym z akcji lub z zaciągnięcia długu, wyemitowane na podstawie właściwych przepisów prawa polskiego lub obcego, inne zbywalne prawa majątkowe, które powstają w wyniku emisji, inkorporujące uprawnienie do nabycia lub objęcia papierów wartościowych lub wykonywane poprzez dokonanie rozliczenia pieniężnego (prawa pochodne) (według art. 3 pkt 1 Ustawy o obrocie)

pasywa

źródło pokrycia majątku przedsiębiorstwa [zob. też: aktywa, bilans]

pierwsza oferta publiczna (IPO)

(IPO ang. Initial Public Offering) dokonywana po raz pierwszy oferta publiczna dotycząca określonych papierów wartościowych (według art. 4 ust 5 Ustawy o ofercie); może dotyczyć nowej emisji i/lub istniejących papierów wartościowych; zwykle procesowi IPO towarzyszy wprowadzenie papierów wartościowych do obrotu na rynku regulowanym w oparciu o ten sam prospekt emisyjny

płynność finansowa

zdolność przedsiębiorstwa do pokrywania bieżących zobowiązań

prawo do akcji (PDA)

papier wartościowy, z którego wynika uprawnienie do otrzymania, nie mających formy dokumentu, akcji nowej emisji spółki publicznej, powstające z chwilą dokonania przydziału tych akcji i wygasające z chwilą zarejestrowania akcji w depozycie papierów wartościowych albo z dniem uprawomocnienia się postanowienia sądu rejestrowego odmawiającego wpisu podwyższenia kapitału zakładowego do rejestru przedsiębiorców (według art. 3 pkt 29 Ustawy o obrocie)

prawo poboru

papier wartościowy dający akcjonariuszom prawo pierwszeństwa do objęcia nowych akcji w stosunku do liczby posiadanych akcji (według art. 433 ust 1 Kodeksu Spółek Handlowych)

pre-IPO

oferta o charakterze niepublicznym, która poprzedza planowaną pierwszą ofertę publiczną; zazwyczaj inwestorami są wyspecjalizowane fundusze private equity, oraz inwestorzy indywidualni, którzy dysponują większą wiedzą na temat rynku i są gotowi ponosić większe ryzyko w zamian za możliwość osiągnięcia ponadprzeciętnych zysków

programy motywacyjne

programy emisji papierów wartościowych, w ramach których pracownicy, w zależności od uzyskanych wyników spółki lub własnych osiągnięć, uprawnieni są do objęcia na określonych warunkach papierów wartościowych spółki (zwykle docelowo akcji); dzięki programom motywacyjnym można realizować długofalowe programy lojalnościowe, pozwalające zatrzymać w spółce najwartościowszy personel, zwiększać jego motywację, a równocześnie ograniczać koszty, poprzez dogodną formę wynagradzania pracowników

prospekt emisyjny

dokument (lub kilka dokumentów) w obszerny sposób opisujący spółkę, jej działalność, rynek, wyniki finansowe, czynniki ryzyka oraz podający szczegóły oferty publicznej; jest on przygotowywany przez spółkę, przy współudziale domu maklerskiego i innych doradców, przed przeprowadzeniem oferty publicznej lub/i wprowadzenia papierów wartościowych do obrotu giełdowego i wymaga zatwierdzenia przez Komisję Nadzoru Finansowego; prospekt powinien być podstawową lekturą każdego inwestora

przymusowy odkup akcji

(ang. sell-out) przysługujące akcjonariuszowi spółki publicznej prawo zażądania wykupienia posiadanych przez niego akcji przez innego akcjonariusza, który osiągnął lub przekroczył 90% ogólnej liczby głosów w tej spółce. Żądanie składa się na piśmie w terminie trzech miesięcy od dnia, w którym nastąpiło osiągnięcie lub przekroczenie tego progu przez innego akcjonariusza (według art. 83 ust 1 Ustawy o ofercie)

przymusowy wykup akcji

(ang. squeeze-out) przysługujące akcjonariuszowi spółki publicznej, który samodzielnie lub wspólnie z podmiotami od niego zależnymi lub wobec niego dominującymi oraz podmiotami będącymi stronami zawartego z nim porozumienia, dotyczącego nabywania przez te podmioty akcji spółki publicznej, osiągnął lub przekroczył 90% ogólnej liczby głosów w tej spółce, prawo żądania w terminie trzech miesięcy od osiągnięcia lub przekroczenia tego progu od pozostałych akcjonariuszy sprzedaży wszystkich posiadanych przez nich akcji (według art. 82 ust 1 Ustawy o ofercie)

R
Definicja Opis
rentowność

poziom zysków generowanych przez przedsiębiorstwo w odniesieniu do poniesionych przez nie nakładów; obrazuje efektywność działania przedsiębiorstwa

rozwodnienie kapitału

zmniejszenie procentowego udziału dotychczasowych akcjonariuszy w kapitale spółki w wyniku zwiększenia ogólnej liczby akcji (po emisji nowych akcji)

ruch korekcyjny

krótkotrwały ruch kursów w kierunku przeciwnym do trwającego trendu

rynek kasowy

rynek, na którym odbywa się obrót instrumentami bazowymi i zawierane są transakcje kasowe [zob. też: rynek terminowy]

rynek podstawowy

rynek oficjalnych notowań giełdowych przeznaczony dla instrumentów finansowych dopuszczonych do publicznego obrotu, charakteryzujących się odpowiednio wysokim kapitałem emitenta i wysoką płynnością

rynek pozagiełdowy

rynek obrotu papierami wartościowymi, na którym transakcje odbywają się bezpośrednio pomiędzy uczestnikami rynku, bez pośrednictwa trzeciego podmiotu (Giełdy Papierów Wartościowych); na rynku tym cena akcji ustalana jest pomiędzy dwoma stronami (między dwoma brokerami) w przypadku każdej transakcji oddzielnie; na rynku pozagiełdowym handluje się tymi papierami wartościowymi, które nie zostały dopuszczone do obrotu giełdowego; obecnie w Polsce regulowany rynek pozagiełdowy prowadzi BondSpot S.A. ( dawniej MTS – CeTO S.A. ), powstała w styczniu 1996 r. pod nazwą Centralna Tabela Ofert S.A. z inicjatywy ponad 20 największych polskich banków i domów maklerskich

rynek regulowany

działający w sposób stały system obrotu instrumentami finansowymi dopuszczonymi do tego obrotu, zapewniający inwestorom powszechny i równy dostęp do informacji rynkowej w tym samym czasie przy kojarzeniu ofert nabycia i zbycia instrumentów finansowych, oraz jednakowe warunki nabywania i zbywania tych instrumentów, zorganizowany i podlegający nadzorowi właściwego organu na zasadach określonych w przepisach ustawy, jak również uznany przez państwo członkowskie za spełniający te warunki, i wskazany Komisji Europejskiej jako rynek regulowany (według art. 14 Ustawy o obrocie); w Polsce rynek regulowany obejmuje rynek giełdowy, rynek pozagiełdowy oraz towarowy rynek instrumentów finansowych (według art. 15 Ustawy o obrocie)

rynek równoległy

rynek, na którym notowane są instrumenty finansowe nie dopuszczone na rynku podstawowym między innymi ze względu na niewystarczającą płynność papierów lub wielkości emitenta

rynek terminowy

odbywa się na nim obrót instrumentami pochodnymi i są zawierane transakcje terminowe [zob. też: instrument pochodny, kontrakt terminowy, opcja]

ryzyko

prawdopodobieństwo wystąpienia zdarzenia o skutkach negatywnych dla dotkniętego nim podmiotu

S
Definicja Opis
skup akcji

nabywanie przez spółkę na własny rachunek akcji własnych, odbywające się w ramach ogłoszonego programu skupu, zazwyczaj w celu późniejszego zaoferowania ich pracownikom lub umorzenia

spotkania z inwestorami (road show)

cykl promocyjnych prezentacji spółki, której papiery wartościowe są przedmiotem oferty; celem jest przybliżenie potencjalnym inwestorom modelu biznesowego spółki, strategii na najbliższe lata, celów emisji oraz warunków oferty

spółka publiczna

spółka, w której co najmniej jedna akcja jest zdematerializowana (według art. 4 pkt 20 Ustawy o ofercie)

stopa zwrotu

miara opłacalności inwestycji; w najprostszym ujęciu jest to stosunek zysku do zainwestowanego kapitału

subemitent inwestycyjny

podmiot będący stroną zawartej z emitentem albo wprowadzającym umowy, w której podmiot ten zobowiązuje się do nabycia, na własny rachunek, całości lub części papierów wartościowych oferowanych w ofercie publicznej, na które nie złożono zapisów w terminie ich przyjmowania (według art. 4 pkt 12 Ustawy o ofercie)

subemitent usługowy

podmiot będący stroną zawartej z emitentem albo wprowadzającym umowy, w której podmiot ten zobowiązuje się do nabycia, na własny rachunek, całości lub części papierów wartościowych danej emisji, oferowanych wyłącznie temu podmiotowi, w celu dalszego ich zbywania w ofercie publicznej (według art. 4 pkt 13 Ustawy o ofercie)

sWIG80

indeks Warszawskiej Giełdy Papierów Wartościowych; w jego skład wchodzi 80 spółek znajdujących sie na liście kwalifikacyjnej do indeksów bezpośrednio za spółkami indeksu WIG40; nie mogą być w nim uwzględnione spółki wchodzące w skład WIG20 i mWIG40 oraz spółki zagraniczne notowane na GPW i jednocześnie na innych rynkach o wartości powyżej 100 mln euro [zob. też: indeks giełdowy]

system notowań

określony w Regulaminie Giełdy sposób, w jaki przeprowadzane i rozliczane są transakcje giełdowe

system notowań ciągłych

w systemie tym transakcje przeprowadzane są na bieżąco na podstawie spływających od inwestorów zleceń kupna/sprzedaży instrumentów finansowych; przy realizacji zleceń obwiązują priorytety ceny oraz czasu złożonego zlecenia [zob. też: system notowań]

system notowań jednolitych

w systemie tym zlecenia od inwestorów spływają przez określony czas po którym następuje tzw. fixing tj. ustalenie ceny na podstawie zebranych zleceń; po fixingu przez określony czas można zawierać transakcje po cenie ustalonej na fixingu; możliwe są dwa warianty: notowania z jednym lub dwoma fixingami w ciągu dnia; w tym systemie notowane są akcje spółek o niskiej płynności lub np. będących w upadłości [zob. też: system notowań]

Ś
Definicja Opis
świece japońskie

sposób prezentacji wykresów w analizie technicznej; na wykresie świecowym dla określonej jednostki czasu np. dnia lub tygodnia, uwzględnione są następujące parametry: cena otwarcia, cena zamknięcia, maksimum oraz minimum wartości notowań; otwarcie oraz zamkniecie oznaczane są jako górna lub dolna granica świecy - razem tworzą tzw. korpus świecy; w przypadku gdy otwarcie było na poziomie niższym niż zamknięcie świeca ma kolor biały, w sytuacji odwrotnej czarny; maksimum wraz z minimum to odpowiednio górny i dolny cień [zob. też: analiza techniczna]

T
Definicja Opis
transakcje pakietowe

forma handlu służąca inwestorom posiadającym znaczne pakiety akcji; transakcje te są zawierane poza systemem notowań ciągłych oraz kursu jednolitego; mogą być zawierane w trakcie sesji, poza godzinami sesji giełdowej (transakcje pozasesyjne) lub przed pierwszym notowaniem instrumentu finansowego

U
Definicja Opis
Ustawa o obrocie

ustawa z dnia 29 lipca 2005 roku o obrocie instrumentami finansowymi (Dz. U. Nr 183, poz. 1538 z późniejszymi zmianami)

Ustawa o ofercie

ustawa z dnia 29 lipca 2005 roku o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych (Dz. U. Nr 184, poz. 1539 z późniejszymi zmianami)

V
Definicja Opis
Volatility Index (VIX)

indeks mierzący oczekiwania inwestorów co do zmienności rynkowej; mierzy oczekiwaną zmienność indeksu S&P 500 w ciągu najbliższych 30 dni; wprowadzony został przez Chicago Board Options Exchange [zob. też: indeks giełdowy]

W
Definicja Opis
warranty subskrypcyjne

papiery wartościowe imienne lub na okaziciela uprawniające ich posiadacza do zapisu lub objęcia akcji, z wyłączeniem prawa poboru, które spółka może emitować w celu podwyższenia kapitału zakładowego" (według art. 453 § 2 Kodeksu Spółek Handlowych)

wartość nominalna akcji

wielkość kapitału akcyjnego przypadająca na jedną akcję; wartość ta jest ustalana w momencie tworzenia spółki akcyjnej; istnieje możliwość zmiany tej wartości

wartość nominalna obligacji

kwota, którą emitent zobowiązany jest zapłacić nabywcy obligacji w momencie jej wykupu

warunkowe podwyższenie kapitału zakładowego

podwyższenie kapitału zakładowego z zastrzeżeniem, że osoby, którym przyznano prawo do objęcia akcji, wykonają je na warunkach określonych w uchwale; uchwała o warunkowym podwyższeniu kapitału może zostać powzięta w celu przyznania praw do objęcia akcji przez obligatariuszy, obligacji zamiennych lub obligacji z prawem pierwszeństwa, albo przyznania praw do objęcia akcji pracownikom, członkom zarządu lub rady nadzorczej w zamian za wkłady niepieniężne, stanowiące wierzytelności, jakie przysługują im z tytułu nabytych uprawnień do udziału w zysku spółki lub spółki zależnej albo przyznania praw do objęcia akcji przez posiadaczy warrantów subskrypcyjnych; wartość nominalna warunkowego podwyższenia kapitału zakładowego nie może przekraczać dwukrotności kapitału zakładowego z chwili podejmowania uchwały (według art. 448 Kodeksu Spółek Handlowych)

WIG

najstarszy indeks warszawskiej GPW; obejmuje akcje spółek notowanych na rynku podstawowym, liczony jest od 16 kwietnia 1991; jest indeksem dochodowym i przy jego obliczaniu uwzględnia się zarówno ceny zawartych w nim akcji, jak i dochody z dywidend oraz praw poboru; pierwsza jego wartość była równa 1000 pkt. [zob. też: indeks giełdowy]

WIG20

indeks obejmujący 20 największych spółek notowanych na GPW; jest indeksem cenowym wyliczanym od dnia 16 kwietnia 1994 roku; w skład indeksu nie może wejść więcej niż 5 spółek reprezentujących konkretny sektor; kwalifikacja spółek od odpowiedniego indeksu następuje na podstawie dwóch kryteriów tj. wielkości obrotu giełdowego akcji spółki i kapitalizacji spółki; pierwsza wartość indeksu WIG20 wynosiła 1000 pkt. [zob. też: indeks giełdowy]

wprowadzający

właściciel papierów wartościowych, dokonujący oferty publicznej (według art. 4 pkt 7 Ustawy o ofercie)

wskaźnik długu (zadłużenia długoterminowego)

miernik zadłużenia długoterminowego (wskaźnik długu = zobowiązania długoterminowe/kapitał własny)

wskaźnik P/BV lub C/WK (ceny rynkowej do wartości księgowej)-

relacja giełdowej wyceny spółki do jej wartości księgowej; służy do oceny efektywności wykorzystania majątku przedsiębiorstwa

wskaźnik P/E (cena/zysk)

relacja wartości rynkowej spółki do wypracowanego przez nią zysku; służy do porównywania ze wskaźnikami innych spółek, w szczególności dla konkurencyjnych spółek z branży (P/E = cena rynkowa akcji/zysk na 1 akcję)

wskaźnik rentowności aktywów (ROA)

obrazuje efektywność spółki w zarządzaniu majątkiem i zdolność do wypracowywania zysków (ROA = zysk netto/aktywa ogółem)

wskaźnik rentowności kapitału własnego (ROE)

miernik zysku w odniesieniu do kapitału własnego przedsiębiorstwa (ROE = zysk netto/kapitał własny)

wykres liniowy

sposób prezentacji cen w analizie technicznej; wykres liniowy zawiera jeden parametr dla określonego interwału czasowego notowań, może być to kurs bieżący lub kurs zamknięcia [zob. też: analiza techniczna]

Z
Definicja Opis
zamknięcie pozycji

zawarcie transakcji powodującej "wyzerowanie" stanu posiadanych instrumentów oraz praw lub zobowiązań; w przypadku rynku kasowego będzie to sprzedaż całego posiadanego pakietu; na rynku terminowym zamknięcie pozycji długiej odbywa się poprzez sprzedaż, a zamknięcie pozycji krótkiej poprzez kupno instrumentu

zapis subskrypcyjny

pisemne oświadczenie o zamiarze nabycia akcji oferowanych

zlecenie po cenie rynkowej na otwarcie (PCRO)

zlecenie realizowane odpowiednio po kursie otwarcia, zamknięcia, po kursie jednolitym lub określonym w wyniku równoważenia; niezrealizowana część zlecenia staje się zleceniem z limitem ceny równym odpowiednio: kursowi otwarcia, zamknięcia, kursowi jednolitemu lub kursowi określonemu w wyniku równoważenia rynku; może być wprowadzane do arkusza zleceń w fazie przyjmowania zleceń na otwarcie i zamknięcie w systemie notowań ciągłych i systemie kursu jednolitego oraz w okresach równoważenia rynku [zob. też: zlecenie maklerskie]

zlecenie wykonaj lub anuluj(WuA)

zlecenie, które musi zostać zrealizowane w całości niezwłocznie po jego złożeniu, jeśli nie jest to możliwe zlecenie nie jest realizowane i traci ważność; może zostać wprowadzane do arkusza zleceń podczas dogrywki i notowań ciągłych, z wyjątkiem okresów równoważenia rynku [zob. też: zlecenie maklerskie]

zlecenie maklerskie

dyspozycja przekazana przez Dom Maklerski do realizacji na podstawie dyspozycji klienta dotycząca zakupu lub sprzedaży określonego instrumentu finansowego; zawiera m.in.: nazwę lub kod instrumentu finansowego, rodzaj oferty (kupno lub sprzedaż), limit ceny lub polecenie wykonania zlecenia bez określania limitu ceny, liczbę instrumentów finansowych mających być przedmiotem transakcji, termin ważności zlecenia oraz dodatkowe warunki realizacji przyjęte na danym rynku obrotu

zlecenie po cenie rynkowej (PCR)

realizowane jest po cenie pierwszego najlepszego zlecenia przeciwstawnego; niezrealizowana część zlecenia PCR staje się zleceniem z limitem ceny równym kursowi, po jakim dokonana została ostatnie transakcja; może zostać wprowadzane do arkusza zleceń wyłącznie w trakcie notowań ciągłych z wyłączeniem okresów równoważenia rynku [zob. też: zlecenie maklerskie]

zlecenie po każdej cenie (PKC)

musi zostać zrealizowane w całości w momencie złożenia do systemu po cenach najlepszych ofert oczekujących, jeśli nie ma takiej możliwości notowanie instrumentu zostaje zawieszone i rozpoczyna się równoważenie rynku; może zostać wprowadzane do arkusza zleceń we wszystkich fazach sesji z wyjątkiem fazy interwencji i fazy dogrywki [zob. też: zlecenie maklerskie]

zlecenie ważne do pierwszego wykonania (WiN) do pierwszego wykonania

zlecenie, które musi zostać zrealizowane (w całości lub części) natychmiast po wprowadzeniu do systemu giełdowego, niezrealizowana część zlecenia traci ważność; może być wprowadzane do arkusza zleceń w każdej fazie sesji [zob. też: zlecenie maklerskie]

zlecenie z limitem aktywacji (LimAkt)

w momencie składania tego zlecenia inwestor podaje dwa limity ceny; pierwszy limit to poziom, który powoduje aktywację zlecenia, drugi limit określa poziom realizacji zlecenia; poziom aktywacji może zostać podany tylko jako konkretna wartość ceny, natomiast limit realizacji może być oznaczony jako PKC (po każdej cenie) lub jako dokładna wartość; w przypadku zleceń kupna limit aktywacji zlecenia musi być większy od aktualnej ceny rynkowej instrumentu, limit realizacji musi być większy bądź równy limitowi aktywacji; w przypadku zleceń sprzedaży limit aktywacji musi być niższy od bieżącej ceny rynkowej natomiast limit realizacji niższy lub równy limitowi aktywacji, może zostać wprowadzane do arkusza zleceń w każdej fazie sesji giełdowej [zob. też: zlecenie maklerskie]

zlecenie z limitem ceny

inwestor musi precyzyjnie określić interesujący go poziom ceny; w przypadku zleceń kupna limit oznacza, że cena realizacji transakcji nie będzie wyższa niż określona w limicie, w przypadku zleceniach sprzedaży cena po której transakcja zostanie zrealizowana nie może być niższa niż złożona w dyspozycji; może zostać wprowadzone do arkusza zleceń w każdej fazie sesji [zob. też: zlecenie maklerskie]

zlecenie z warunkiem minimalnej wielkości wykonania (Wmin)

w zleceniu tym określona jest minimalna ilość instrumentów finansowych, jaka musi być przedmiotem transakcji; w przypadku gdy w arkuszu zleceń brak jest przeciwnej oferty umożliwiającej realizację zlecenia co najmniej w ilości minimalnej określonej w tym zleceniu - jest ono odrzucane; w przypadku częściowej realizacji zlecenia jego niezrealizowana część staje się zleceniem bez warunku wielkości minimalnej; może być wprowadzane do arkusza zleceń w czasie notowań ciągłych oraz dogrywki [zob. też: zlecenie maklerskie]

zlecenie z wielkością ujawnianją (WUJ)

zlecenie, w którym oprócz określenia całkowitej liczby instrumentu określana jest również wielkość ujawniana w arkuszu zleceń (minimum 100 sztuk), ujawnienie kolejnej części w arkuszu części następuje po całkowitej realizacji poprzedniej – przy czym miejsce w kolejce określa czas ujawnienia; może być wprowadzane do arkusza zleceń w każdej fazie sesji [zob. też: zlecenie maklerskie]

zysk na akcję (Z/A)

określa wielkość zysku netto przypadający na jedną akcję; jeżeli wyemitowane akcje nie są uprzywilejowane ze względu na podział zysku: zysk na akcję = zysk netto / ilość wyemitowanych akcji

 
Zamknij